به گزارش ثریا حجت الاسلام محسن قنبریان استاد حوزه و دانشگاه در محرم امسال سلسله مباحثی با عنوان «طلاخون» را آغاز کرده است که بخش اول آن به تبارشناسی بنی امیه می پردازد و وضعیت اجتماعی سیاسی بنی امیه به عنوان جریان مقابل بنی هاشم و امام حسین (ع) را مورد بررسی و تحلیل قرار داده است که مشروح آن را در ادامه می خوانید.
برای درک عمیق تر نهضت عاشورا لازم است بستری را که این واقعه در آن رخ داده است به خوبی بشناسیم. در این تحلیل دیگری یا نیروی مقابل و مخالف نهضت عاشورا سلطنت بنی امیه است. بنابراین نقطه آغازین بحث بررسی خاستگاه سلطنت اموی با تمرکز بر اقتصاد سیاسی آنان و تحولات پیرامونی در حوزه های سیاست و فرهنگ خواهد بود. در جلسه نخست به ریشه های اقتصادی و سیاسی امویان می پردازیم که در نهایت به شکل گیری اقتصاد سیاسی شامی منجر می شود.
اگر به تبار نسبی بنی امیه نگاه کنیم دو شاخه اصلی از فرزندان امیه قابل تشخیص است. شاخه اول حرب است که پدر ابوسفیان و جد معاویه به شمار می رود. شاخه دوم ابی العاص است که دو پسر به نام های حکم و عفان داشت. حکم پدر مروان بن حکم است و عفان پدر عثمان بن عفان محسوب می شود که آغازگر خلافت اموی بود.
سه عنصر کلیدی هویت بنی امیه در دوران پیش از اسلام شکل گرفته بود و پس از ظهور اسلام نیز به ارکان اصلی قدرت آنان تبدیل شد. عنصر نخست جنگ است. پدر ابوسفیان نه تنها نامش حرب به معنای جنگ بود بلکه در واقع جنگجویی سرسخت و فرمانده قریش محسوب می شد و این منصب پس از او به ابوسفیان منتقل گشت تا شاخه نظامی قریش در دست بنی امیه متمرکز شود. عنصر دوم تجارت است که همان گونه که در سوره قریش اشاره شده بنی امیه کاروان های تجاری زمستانه و تابستانه داشتند و این فعالیت ها موجب آشنایی و ایجاد روابط گسترده با قبایل شام شد. عنصر سوم حکومت است. پیش از اسلام حجاز فاقد ساختار حکومتی متمرکز بود و پیامبر پس از بعثت نخستین حکومت اسلامی را بنا نهاد. پس از رحلت ایشان و ماجرای غدیر اگرچه حق خلافت متعلق به حضرت علی و بنی هاشم بود اما قدرت اجرایی به خط میانی قریش منتقل شد. در این طیف بنی امیه در یک سو و خلفای اول و دوم در مرکز قرار داشتند و با روی کار آمدن خلیفه سوم بنی امیه به طور رسمی به قدرت رسیدند و پس از شهادت عثمان و آغاز امامت حضرت علی شورش معاویه شکل گرفت.
نقطه عطف تاریخ بنی امیه دوران معاویه است که این خاندان علاوه بر داشتن دو بازوی قدرتمند جنگ و تجارت حکومت را نیز به دست گرفت. روحیه نظامی گری بنی امیه در فتوحات اسلامی به وضوح نمایان شد. معاویه در زمان خلیفه دوم وارد عرصه فتوحات شد و در دوره عثمان بنیان غزوات تابستانه و زمستانه را گذاشت. او با تاسیس مرکز کشتی سازی در عکا نخستین ناوگان دریایی عربی را ایجاد کرد و پیروزی ناوگان اعراب بر امپراتوری بیزانس در نبرد ذات السواری به فرماندهی معاویه نقطه اوج این اقتدار دریایی بود. روحیه تجاری به عنوان عنصر دوم هویتی به برکت اقتدار نظامی به ویژه پس از نبرد ذات السواری تقویت شد. با فتح شمال آفریقا و اندلس دامنه تجارت بسیار گسترش یافت و مراکز کشتیرانی در قبرس و سواحل بیزانس پیوسته در رفت و آمد بودند و از نظر زمینی نیز شبکه تجاری تا چین و هند و بخارا امتداد پیدا کرد.
عنصری که بنی امیه پیش از اسلام نداشتند اما به برکت اسلام و سپس تصاحب خلافت از سوی عثمان به دست آوردند دولت بود. آنان به دلیل منافع مشترک تجاری پیوندهای نسبی و استراتژیکی نیز ایجاد کردند که مهم ترین آن ها پیوند اموی و کلبی بود. این اتحاد پایه های قدرت آنان را تثبیت کرد و زمینه ساز حکومتی نود و یک ساله با چهارده خلیفه شد. این حکومت دو شاخه اصلی داشت که شاخه نخست سفیانی یا همان معاویه بود و شاخه دوم مروانی نام داشت که پس از مرگ معاویه دوم روی کار آمد و شصت و هشت سال حکومت کرد. بنی امیه در نهایت موفق شدند نخستین دولت جهانی مسلمانان را شکل دهند.
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالتهای آمریکا
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
موبایلهای آینده چگونه تغییر میکنند؟
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن
تاکید بر نقش هنرستانها در مقابله با چالشهای جنگ اقتصادی
کاظمی: دشمن تلاش میکند تا دولتها را از صف مردم جدا کند
امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی
پذیرش برگزیدگان المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بدون کنکور ابلاغ شد
نتایج آزمون صلاحیت گروه پرستاری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
جزئیات آزمون مرحله انفرادی هجدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی
دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ منتشر شد
آغاز انتخاب رشته داوطلبان مجاز آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ از امروز
سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی
روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی
«حبیبی یا نبی»؛ نغمهای برای پیامبر رحمت
ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت
«کوری» از پروندههای قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟
رازهایی که در یک کشو پنهان است؛ چه کسی دستخط قاتل را تقلید کرد؟
برای پویایی صنف باید صدای جوانها را جدی گرفت؛ سکوت معنا دارد
نسخه ویژه نابینایان «روزی روزگاری» منتشر میشود
وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار میکند
ایرانیخوانی نمایشنامه «تاجماه» برگزار شد
«رویای نیمه شب» و ضرورت ساخت آثار تلویزیونی با موضوع مهدویت
وقف رقیب اقتصاد کشور نیست
بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار میشود
دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم
تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی
تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
برگزاری آزمون بخش معارفی چهل و نهمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف
شرقشناسی بدون ایرانشناسی، امکان یا امتناع؟
متن نوبتدهی آرایشگاه برای عید؛ نمونههایی برای جذب مخاطب
دانشگاهها با ورزش تابآوری دانشجویان را تقویت کنند
راهنمای ثبتنام پذیرفتهشدگان دکتری دانشگاه علامه طباطبائی اعلام شد
پایان رویای «تنگه ترامپ» و غروب توهمات طاغوت روزگار در اعماق خلیج فارس
بهنام تشکر کارآگاه علوی جدید شد
برگزاری بزرگداشت ابن سینا با حضور اندیشمندان ایرانی و خارجی
تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب
تلقی رایج از موسسات خیریه غلط است؛ انتشار نخستین گزارش زیست بوم خیریه
برگزاری جشنهای میلاد پیامبر مهربانیها با محوریت خونخواهی رهبر شهید
رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم
آیا بین «امر تاریخی» و «امر ایمانی» می توان تمایزی مفهومی ایجاد کرد؟
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
تاکید بر نقش هنرستانها در مقابله با چالشهای جنگ اقتصادی
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی
پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.